Anasayfa Yazılarım Liderinden Kendini Tanı
Liderinden Kendini Tanı PDF Yazdır e-Posta

Psikoloji okumaya başlamadan önce Freud’un fikirlerinin artık eskidiğini düşünürdüm. Eskimek ne kelime anlamsız bulurdum sonuçta kendi yaşadığı dönemin adamıydı, cinselliğin tabu, kadınların ikinci sınıf görüldüğü, herşeyi bilimle açıklama hevesinin hakim sürdüğü bir dönemin ürünleri idi teorileri. Fakat nasıl oluyordu da bu kadar insanı peşinden sürükleyebilmişti bunu pek anlayamazdım.

 

Tabi okuyup, öğrendikce dehasına hayran kalıp, daha önceki bilgisizliğimden utanmamak mümkün değil. Evet döneminin adamıydı fakat Freud’un anlatmaya çalıştıklarını tamamen fiziksel ve düz bir mantıktan algılayıp, söyledilerinin ardındaki anlamı kaçırmıştım. Eminim onu benim gibi yanlış anlayan birçok kişi var halbuki bu dehanın bize katacakları hala çok fazla, bir tanesi de günümüz acendasını ilgilendiriyor.

 Yansıtma 

Büyük ustadın mesleğinin doruğunda hastalarını iyileştirmek için kullandığı bir yöntem de “Transferans (aktarım) Terapisi” idi. Hastaları zamanla bazı duygularını ve isteklerini Freud’a yansıtıyor, örneğin çocukluklarında ebevynlerinden istedikleri fakat alamadıkları ne varsa ondan talep ediyorlardı (tabi farkında olmadan). Ondan karşılıksız sevgi ve bütün gerçekleri bekliyor, onun herşeyi bildiğini ve bütün problemlerini çözebileceğine inanıyorlardı. Doktor Freud onlara beklentilerini verecekti ve böylece kendilerini mutlu ve bütünlüğe kavuşmuş hissedeceklerdi.

 

Freud’da objektif görüşünü korumaya çalışıp, hastalarının kendisini böylesine idealleştiren düşünce yapısını kırmaya ve bu özlemlerin ona fısıldadığı bilgileri kullanarak hastalarının içindeki eksiklikleri tedavi etmeye çalışıyordu. Hastalarına ondan bekledikleri sevginin veya özlemlerin bir zamanlar anne ve babalarından (veya diğer otorite figürlerinden bekledikleri ve bekledikleri şekilde alamadıkları) sevgi ve ihtiyaçlar olduğunu anlatmaya çalışıyordu. Zamanla hastalarının onu algılayış şekli değişiyor ve eninde sonunda onunda sorunları, acıları ve problemleri olan bir ölümlü olduğunu anlıyorlardı. Onun herşeyin cevabı veya çözümünü bilen bir sihirbaz olmadığını anlayan hasta sonunda kendi (bilinçaltının yarattığı) problemlere daha realistik yaklaşıyordu.    

 Otoriteye Sığınmanın Hafifliği  

Kimbilir belki otoriter görünüşü yüzünden neredeseyse bütün hastaları onda otoriter bir babayı bulmaya çalışırdı. Aslında o da kariyerinin başında aynen hastaları gibi takip ettiği ve saygı duyduğu (belki kendi kapasitesinin çok altındaki) doktorlar vardı ve onun için bu kişilerin görüşleri bir zamanlar değişmez doğru idi.

 

Freud özellikle gençlik yıllarımızda politik ve özel hayatımızda böyle otorite figürlerini aramamızın doğal olduğundan bahseder. Ancak doğal olmayan bu kişilerin esareti altına girmek veya kendini hiç bulamayıp bu esaretten hiç çıkamamaktır.

 

Freud kendi içimizdeki otorite özlemini yansıttığımız kişileri kuvvetli, bağımsız, kimsenin desteğine ihtiyacı olmayan, kendinden başka kimseyi sevmeyen ancak kendine yarayan kişilere, işe yaradıkları oranda değer veren kişiler olarak tanımlar Bu kişilerin kendilerine güvenleri sonsuz olduğu için ondan bütün cevapları alacağını zanneden insanları kolayca ikna etme kabiliyetleri olduğunu düşünür.

 

Tabi kendine ne poz verirse versin bu kişiler de herkes kadar insandır ve sadece bizim illuzyonlarımızın, özlemlerimizin taşıyıcılarıdır.

 

Fakat bir çoğu nedense Freud’un aksine böyle bir gücü kırmak ve insanları realite ile ve kendi içlerindeki otorite ile buluşturmak yerine bu avantajı sonuna kadar kullanıp, sömürmeye çalışır. Kendilerini insanlığa yaklaştırıp, otoritelerini belirsiz ve makul seviyede tutmak yerine kendileride insanların yansıttığı iluzyona kapılır.

 

Bu tip liderlere olan ihtiyacımız ve onların sömürülerine izin verip vermemiz kendi içimizde mutluluğu ve bütünlüğü bulup bulamayacağımıza olan inancımızla doğru orantılıdır. Bugün bu tür politik liderleri özleyenler, daha ılımlı alternatiflere göre tercih edenler kendi iç iradelerine olan güveni kaybetmiş kişilerdir.

 Özetle, Freud’a göre liderlerimize b